Willa Heleny Modrzejewskiej

 https://www.geocaching.com/geocache/GC954Y6_willa-heleny-modrzejewskiej

Budowla powstała w roku 1884 r. Pierwotną zabudową Modrzejówki była willa Heleny Modrzejewskiej. Jest to zabytkowa konstrukcja murowana z elementami drewnianymi. Od strony ul. Grottgera zachował się oryginalny ganek. Budynek wchodził w skład posiadłości, która ciągnęła się do dzisiejszej ul. Kijowskiej na zachodzie, a od południa ograniczała ją Młynówka Królewska. Decyzję o zbudowaniu dodatkowych budynków podjęto w 1898 roku. Inwestorem było Towarzystwo Tanich Mieszkań dla robotników katolickich w Krakowie, fundowane w tym samym roku przez doktora Henryka Jordana. Odkupiono wtedy dworek od Modrzejewskiej wraz z parcelą między ul. Grottgera i Mazowiecką, a następnie dobudowano 14 budynków o typie baraków. Parterowy ich charakter został podyktowany obecnością fortyfikacji austriackich (Bastion III na Kleparzu i Bastion II „Nowowiejski” na miejscu obecnej ul. Lenartowicza).

W centrum (Mazowiecka 14b) postawiono mały zakład produkcyjny - zajmował się wytwarzaniem śrub, nakrętek, gwoździ i innych elementów łącznikowych. Przy ulicy Mazowieckiej powstały 2 budynki stajenne (12 i 14). Za nimi wybudowano kolejnych 4 (Mazowiecka 14a oraz Gzymsików 4, 6, 8). Przy obecnej ulicy Sienkiewicza powstały 2 kolejne budynki (dawniej Mazowiecka 16 i 16a, obecnie Sienkiewicza 30 i 32). W 1907 roku utworzono ochronkę pod opieką ss. Służebniczek Dębnickich. W tamtejszej kaplicy odprawiona została Msza Święta z okazji przyłączenia Modrzejówki do Arcybractwa Miłosierdzia w 1939 roku. Szafarzem był Książę Metropolita Krakowski Adam Stefan Sapieha. Pomiędzy Fabryką a dworkiem Modrzejewskiej utworzono boisko do koszykówki.

Po II wojnie światowej Modrzejówka przeszła w ręce państwowe - po kasacji Arcybractwa w 1960 roku. Zlikwidowano boisko, a teren wokół zabudowano. Część osiedla po latach 70. pozostawała niezamieszkana. Dopiero po powtórnym przejęciu osiedla Przez Arcybractwo Miłosierdzia po upadku PRL-u, zaczął się jego nowy rozkwit. W latach 90. w dworku mieściło się przedszkole - filia przedszkola z ulicy Grottgera; w drugiej zaś jego części mieszkały zakonnice. Fabrykę ze środka osiedla sprzedano prywatnemu inwestorowi, który wybudował budynek przypominający oryginał - mieszczą się tam apartamenty Villa Nuova.

Do 2016 roku w budynku przy Gzymsików 8 mieścił się teatr KTO /Waypoints 3/. Budynki najbliżej ul. Mazowieckiej zajmowane są przez zakład pogrzebowy, sklep i punkty naprawczo-usługowe. Pozostałe budynki są zamieszkane. W najlepszym stanie są domy przy Sienkiewicza 30 i 32, jednakże właściciel sukcesywnie stara się remontować pozostałe.

Zabytkowa, dawna willa Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, w 2000 roku willa wraz z całym osiedlem „Modrzejówka” została wpisana do rejestru zabytków jako dawny dwór i teren zespołu osiedla robotniczego „Modrzejówka”

Pod koniec 2006 roku w dworku Modrzejewskiej Andrzej Wajda kręcił sceny do filmu Katyń.

Na osiedlu znajdują się te miejsca Figurka Matki Boskiej. Na Budynku przy ul. Sienkiewicza 32 jest obraz z Matką Boską i Dzieciątkiem Jezus z podpisem: Pod Twoję Obronę Uciekamy Się (sic! „Twoję”)- /Punkty trasy 1 / Dom przy ul. Mazowieckiej 14 jest nazwany domem im. Andrzeja Potockiego.

Rzecz o wodzie - studnie artezyjskie

Kraków stoi na wodzie mineralnej. Tak wspaniałych wód podziemnych nie ma żadne miasto w Polsce. Nie dość, że zasobne, to jeszcze chronione grubymi warstwami geologicznymi przed skażeniami zewnętrznymi.
 

Pracownik miejskich wodociągów oberwał parasolką od krewkiej mieszkanki Krakowa kiedy tłumaczył jej, że nie należy pić wody z artezyjskiej studni. Rzeczywiście woda ta nie nadaje się do celów spożywczych, bo podczas cyklicznych badań pracownicy sanepidu wykryli w niej m.in. bakterie coli. Niemożliwe jest też, by zanieczyszczenia wody przedostały się do podziemnych pokładów wodonośnych. Najprostszym wytłumaczeniem jest stan techniczny rur doprowadzający wodę z głębi ziemi. Woda powoduje korozję tych metalowych elementów, wewnątrz których tworzy się po latach warstwa szlamu, który jest doskonałym siedliskiem dla bakterii, dostających się z powierzchni lub z płytszych warstw ziemi przez zniszczone urządzenia zdrojów.

Nie wiadomo do końca, kto jest jest właścicielem i administratorem krakowskich studni artezyjskich. Powstały na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku i zostały sfinansowane przez urząd wojewody krakowskiego, którym był ówcześnie Tadeusz Piekarz. Walnie przyczynili się do realizacji tego projektu: Jerzy Wertz, dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska i Olga Rapacz -Król główny geolog województwa. Ideę zaopatrywania mieszkańców Krakowa w dobrej jakości wody głębinowe głosił już w latach osiemdziesiątych prof. Antoni Kleczkowski wybitny hydrogeolog i rektor Akademii Górniczo Hutniczej.

W Krakowie mamy dwanaście zdrojów. Pierwsze i najbardziej znane to „Nadzieja” przy ul. Podchorążych,„Królewski”, w parku Krakowskim, „Lajkonik” przy ul. Kościuszki, „Jagielloński” na pl. Sikorskiego, i„Dobrego Pasterza” przy. ul. Majora. Same studnie najczęściej są słabo widoczne i znajdują się w podziemnych obudowach zabezpieczonych pokrywami na poziomie gruntu. Charakterystyczne są punkty poboru wody znajdujące się kilkanaście-kilkadziesiąt metrów od studni, z których woda dostarczana jest pod ziemią odcinkiem rurociągu. Punkty poboru mają formę niskiej cembrowiny z daszkiem na kolumnie i dwoma kranami. 

Wody w tych studniach należą do tzw. akratopegów, czyli wód o mineralizacji od 500 do 1000 mg/l składników mineralnych. A więc nie są to już „wody słodkie”, w obecnej nomenklaturze handlowej zwane „wodami źródlanymi” i jeszcze nie „wody mineralne”, ale już blisko nich. Zawierają od 719 do 968 mg składników mineralnych i należą do grupy wód twardych. Pod tym względem są o wiele lepsze niż niż niejedna woda butelkowana, nazywana przez producenta, „wodą mineralną”. Wystarczy porównać etykiety.

Tekst pochodzi z geocaching.com 

 autorem skrytki GC6NYAZ /Publiczne zdroje artezyjskie w Krakowie/ i opisu jest Cerem4

Kopa Cwila - górka śmieciowa czy symbol Ursynowa?

Tekst pochodzi z:

Kopa Cwila  - GC5W5GC

Właściciel: śpiworek

Kopa Cwila jest częścią tożsamości Ursynowa.

Historia powstania górki sięga lat siedemdziesiątych i Wikipedia lub inny Googiel obfitują w informacje na temat powstania tego wywyższenia terenu. Można poczytać historie o tym, jak wywozili tam odpady z budowy osiedli, prefabrykaty, gruz, a następnie przykryli zielonym dywanem trawy. A wszystko to pod dyktando pomysłowego inżyniera Cwila.

Górka ewoluowała, dojrzewała, dorastała razem z dzielnicą i jej mieszkańcami.

W swojej historii zaliczyła też obecność wyciągu narciarskiego, który według jednych źródeł był uruchomiony raz, a według innych ani razu.

Kopa jest na terenie parku im. Romana Kozłowskiego.

Aktualnie jest to miejce wypoczynku dla okolicznych mieszkańców - rowerzystów, spacerzystów, biegaczy, rodzin z dziećmi i bez nich, psiarzy, gimnastyków i kulturystów, korzystających z terenowej siłowni.

Co roku odbywa się tu festyn z okazji Dni Ursynowa. Niedawno (23. maja 2015) obchodziliśmy równą dwudziestą rocznicę imprezy. W parku można wtedy znaleźć wszystko to, co zazwyczaj mają festyny. Stoiska gastronomiczne na słodko i na słono, dmuchane place zabaw, zjeżdżalnie, przerośnięte bańki mydlane, liczne punkty informacyjne i dezinformacyjne rozmaitych instytucji użyteczności i bezużyteczności publicznej, koncerty i pokaz sztucznych ogni.

Przez dziesięć lat toczyła się tam zimna wojna o terytorium. Zaczęło się w 2005 roku, kiedy ratusz przekazał Archidiecezji Warszawskiej blisko 6,5 tys. m kw. przy ul. Koński Jar. Kuria zamierzała wybudować tam świątynię. Wielu mieszkańców wyraziło swój sprzeciw, co próbowano przełamać wyznaczając na patrona kościoła Jana Pawła II. Jednak nadal wciąż więcej było oponentów niż zwolenników. Jak wiele tego typu konfliktów przerodził się on w spór polityczny. Nie przedłużając tej historii: po wielu perypetiach i niesnaskach, na początku 2015 roku prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz podpisała zarządzenie, w którym przejęła od diecezji grunty pod Kopą Cwila przekazane darowizną i wskazała burmistrza Ursynowa jako nowego gospodarza.

Burmistrz zapowiedział, że zwróci się do urzędników z wydziału architektury o przedstawienie listy inwestycji, które można tam zrealizować. "Park, wybieg dla psów albo plac zabaw. Skonsultujemy to z mieszkańcami okolicznych bloków. Wybierzemy taki projekt, który najbardziej im przypadnie do gustu".

Ursynowian zachęcać nie trzeba, bo i tak tu przychodzą, a pozostałych serdecznie zapraszam na ten punkt widokowy.

Updated: n/a

• Góra legend i wspomnień
• 40 LAT URSYNOWA – PRAWDY I MITY O RAJU Z WIELKIEJ PŁYTY
• Kopa Cwila: najwyższy szczyt Ursynowa

PS. Kopa Cwila należy do Korony Warszawy :) - Koron jest wiele - Himalajów, Ziemi, Polski Beskidów i "Tater". Tak więc i Warszawa swoją koronę posiada. Przyznaję - nie wiem czy śmiać się, czy płakać czytając o Wielkim Projekcie Zimowej Ekspedycji mającej na celu zdobycie Korony Warszawy. Mam cichą nadzieję, że nazwa projektu powstała na zasadzie ironicznej - choc przyznac należy iż sam projekt zły nie jest:) - zwłaszcza że ma na celu zdobycie funduszy na walkę z chorobami nowotworowymi. Wołami napiszę - NIE NEGUJĘ IDEI I PROJEKTU - śmieszy mnie tylko hasło "zimowej ekspedycji" na górki nie przekraczające swą wysokością "Górki Zboczeńców" w Parku Jordana w Krakowie. 

A Korona Warszawy wygląda tak:

• Kopa Cwila (108 m n.p.m.), 
• Monte Kazury (133,9 m n.p.m.)
• Górka Szczęśliwicka (152 m n.p.m.),
• Kopiec Powstania Warszawskiego (121 m n.p.m.), 
• Góra Gnojna (dokładna wysokość nieznana) 
• Kopiec Moczydłowski (130,5 m n.p.m.).

Park Jordana

Park im. Henryka Jordana  /  Jordan Park .

[PL]

W 1889 r. z inicjatywy dra Henryka Jordana stworzono park na terenie błoń czarnowiejskich w miejscu byłej wystawy rolniczo-przemysłowej.Po uregulowaniu Rudawy, posadzeniu drzew i krzewów oraz ustawieniu drewnianych pawilonów otwarto nowy krakowski park wraz z boiskami, przyrządami gimnastycznymi i placami do zabaw sportowych.

 Tekst i zdjęcia pochodza z https://www.geocaching.com/geocache/GC50R19

Na teren parku pierwotnie wchodzono przez mostek na Ciepłej Wodzie. Znajdowała się tam drewniana brama z napisem: Miejski Park Dra Jordana.

Dalej stała mleczarnia Eweliny Dobrzyńskiej, gdzie odwiedzającym serwowano mleko, a za mleczarnią na podmurówce wznosił się długi pawilon gimnastyczny z obszerną halą i werandą. Wyróżniający się gimnastycy otrzymywali od Henryka Jordana książeczki oszczędnościowe z wkładem 5 guldenów. Naprzeciw pawilonu gimnastycznego, w altanowej rotundzie, koncertowała orkiestra. Dalej stał zbudowany z grubych bierwion domek dozorcy – ogrodnika, który o zmroku przed zamknięciem bramy obchodził park z ręcznym dzwonem, nawołując spacerowiczów do wyjścia.

Do roku 1914 w parku Jordana udało się umieścić 46 popiersi sławnych polskich poetów, uczonych, pisarzy i samego twórcy parku wykonaną przez Jana Szczepkowskiego.

Pomnik umieszczono przy głównej alei, pośrodku klombu, na centralnym miejscu kolistego placu. Na frontowej ścianie postumentu widnieje napis: Henrykowi Jordanowi wdzięczni rodacy oraz daty urodzin i śmierci Doktora. Natomiast na tylnej ścianie postumentu umieszczono następujące słowa: Żeś o siły i zdrowie młodzieży serdecznie się troszczył nie szczędząc mienia i trudu, błogosławić Ci będą przyszłe pokolenia narodu. Poniżej widnieje data MCMXIV i łacińska sentencja: Fortes Creantur Fortibus et Bonis (Z dzielnych rodzą się dzielni i zacni).

 [EN]

Jordan Park, also known as Jordan's Garden or Park Jordana, was established in 1889 as the first public playground in Kraków,Poland, and the first of its kind in Europe. The park is located in Kraków’s Błonia (municipal grasslands that had previously served as cattle pasture). The original Jordan Park included a swimming pool, 12 playing and soccer fields, as well as numerous running and exercise tracks. Facilities were added for indoor activities in 1906, in case of bad weather. The park was also equipped with locker rooms and showers. On top of that, a free meal service was established for the children.Since the beginning, Jordan Park ran programs based solely on games and exercises. Classes were originally run by students of Kraków's universities, whose work was supervised personally by Jordan. There were 14 fields of different shapes and sizes in the park, and many gymnastics devices. The main focus was on games, so that the participants wouldn't feel pressured but rather spent time exercising in a pleasant way. They practiced the javelin throw, archery, and organized walking on stilts, but also played team sports based on field competition. Soccer, cricket and tennis were introduced, as well as common games such as "Chinese wall", "cat and mouse" and many others. Activities were to be learned and practised outside the park as well, even if there weren't any sport facilities nearby.

In the middle of the park was a circular labyrinth of trimmed hornbeams (bot.Carpinus betulus) with a flower bed in its center. From 1907, there were 45 busts of famous Poles displayed in the park, ordered by Jordan and made by sculptors Alfred Daun and Michal Korpal.

On 21 June 1914 a monument of the founder Henryk Jordan, designed by Jan Szczepkowski, was unveiled in the center of the labyrinth on the park's 25th anniversary. During World War II the park was devastated but the 22 busts and the monument of Jordan were saved by F. Łuczywo. After the war the area of the park was enlarged to 21 hectares (52 acres), and the Society of Jordan’s Gardens reestablished. New playing fields and sport venues were added, including a toboggan slide, amphitheatre, and bicycle tracks. The center point of the park is a man-made pond, a place for group activities such as boat rowing and water bicycles .

Monument to Jordan in Kraków's Jordan Park founded in gratitude by Kraków citizens. On the rear wall you can find a Latin proverb : " Fortes Creantur Fortibus et Bonis " (Of the brave are born brave honorable).

Źródło:  www.parkjordana.org  ,  Wikipedia

Dodatkowe informacje : 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Park_im._Henryka_Jordana_w_Krakowie

www.parkjordana.org

Godziny otwarcia parku / Opening hours:

04.04-31.10    6:00-22:00

01.11-31.03    6:00-20:00

Młynówka Królewska - zagubiona rzeka

[PL]

Zapraszamy na spacer wzdłuż historycznego koryta Młynówki Królewskiej, która dostarczała wodę do młynów, nawadniania, systemu fos obronnych oraz drewnianych akweduktów miejskich dla Krakowa.

Pierwsze wzmianki o Młynówce Królewskiej pochodzą z XIII w., gdy postanowiono doprowadzić wody Rudawy z Mydlnik do centrum Krakowa ziemnym akweduktem w celach gospodarczych, pitnych i obronnych. Woda została doprowadzona wówczas aż do kościoła dominikanów przemierzając Rynek Główny w poprzek.

W 1327 r. król Władysław Łokietek zlecił budowę w Mydlnikach jazu spiętrzającego wodę w Rudawie, a także całego systemu zaopatrzenia w wodę nie tylko Krakowa, ale tez podkrakowskich wsi, pobliskich stawów hodowlanych oraz młynów wodnych, z których największymi były:

Dolne Młyny – miedzy obecnymi ulicami: Krupnicza, Skarbowa, Czysta i Dolnych Młynów,

Górne Młyny – w rozwidleniu obecnych ulic: Łobzowskiej i Garbarskiej.

Dzięki znajdującemu się przy dzisiejszej ulicy Asnyka rurmusowi (urządzeniu windującemu kolami młyńskimi wodę), woda płynęła systemem drewnianych wodociągów do całego miasta, a od 1533 r. nawet do komnat królewskich na Wawelu.

Ponadto wody Młynówki zasilały fosy obronne wokól Starego Miasta w miejscu dzisiejszych plant, a inne liczne jej rozlewiska stanowiły dodatkowa zaporę dla nieprzyjaciela. Ten częściowo naturalny system obronny miasta został zniszczony wraz z systemem zasilającym miasto w wodę pitna przez Szwedów podczas potopu w 1655 r. W rezultacie aż do początku XX w. krakowianie zaopatrywali się w wodę jedynie bezpośrednio ze studzien.

Decyzje o zasklepieniu koryta Młynówki podjęto po powodzi w 1903 r, podczas której jej cofki wyrządziły najwięcej zniszczeń w centrum Krakowa. W latach 1910-1912 przekierowano Rudawe na jej dzisiejszy obwałowany kanał uchodzący do Wisły na Bulwarze Rodla w okolicy klasztoru norbertanek. Powstał on na długo przed tym, bo w XVII w., zasilając w wodę folwarki klasztorne oraz stawy hodowlane.

W latach 1964-1966 Młynówka Królewska została w większości zasypana, częściowo skanalizowana, a częściowo zachowano jej otwarte koryto. W jej miejscu znajdują się obecnie parkowe ciągi zieleni z drzewostanem lęgowym upamiętniające historyczny przebieg rzeki.

Tekst i zdjęcie z: https://www.geocaching.com/geocache/GC2V022

[EN]

We invite you for a walk along historical path of Royal Leat (trench) conveying water to a mills, irrigation system, defense system and fresh water-supply for the Cracow city.

The first mention of the Royal Leat (a trench conveying water to a mill wheel ) called "Mlynówka Królewska”come from the thirteenth century, when it was decided to bring water from the Rudawa river to the city center using ground aqueduct for commercial purposes, drinking, and defense. Water has been brought down to the Dominican church traversing across the Main Market Square.

In 1327 King “Wladyslaw the Short” commissioned the building of a weir in Mydlniki on Rudawa river, as well as the entire water supply system not only to Cracow but also the villages, nearby ponds and water mills, of which the largest were:

Lower Mills - between the present streets Krupnicza, Skarbowa, Czysta i Dolnych Mlynów,

Upper Mills - in the fork of the existing streets Garbarska and Lobzowska.

Thanks to water elevating device (using water wheels) which was located at today's Asnyka street, the water flowed to a system of wooden water pipes throughout the city, and since 1533, even to the royal chambers at Wawel castle. In addition, the leat waters supplied defensive moat around the Old Town at the Planty today, and  its numerous backwaters provided additional barrier to the enemy.

This semi-natural defense system of the city was destroyed along with the drinking water system by the Swedes during the flood attack in 1655. As a result, until the early twentieth century Cracow citizens were provided with water only directly from wells.

The decision bury the leat's trough was taken after the flood in 1903, during which it caused the most damage in the city center. In the years 1910-1912 the Rudawa river was redirected to its present embanked channel escaping into the Vistula River in the vicinity of the Norbertine monastery. The channel was created earlier in the seventeenth century to supply water monastic granges and fish ponds.

In the years 1964-1966 Royal Mlynowka was largely buried, partially canalized and partly maintained in its open trough. In its place are green areas with parks and trees commemorating the historical course the river.

Park Krakowski

Park ten został założony w 1885 r. przez Stanisława Rehmana pomiędzy ulicami Czarnowiejską, Szymanowskiego, placem Inwalidów i Alejami Trzech Wieszczów. Zaprojektowany został jako teren rekreacyjny dla mieszkańców Krakowa na wzór ogrodów wiedeńskich. Na terenie parku znajdowały się między innymi: restauracje, kawiarnie, pawilon koncertowy, kręgielnia, basen, lodowisko, arena kolarska, małe ZOO - menażeria zwierzęca, sadzawka oraz teatr letni (od 1890 r.). Aktualnie park zajmuje powierzchnię około 5 ha. Ze starej zabudowy parku ocalała jedynie sadzawka. Od roku 1974 na terenie parku znajdują się abstrakcyjne rzeźby plenerowe, autorstwa polskich artystów.

Przed I wojną światową w parku funkcjonowała najbardziej elegancka w Krakowie ślizgawka. Obowiązywały tam najdroższe w mieście bilety wstępu. Trzy razy w tygodniu zabawę na lodowisku umilały gościnne występy orkiestry wojskowej, umieszczonej w muszli koncertowej. Szatnie znajdowały się w drewnianym pawilonie, sąsiadującym z pawilonem kawiarni i mleczarni, gdzie była też ogrzewalnia i bufet[2]. Po I wojnie światowej w związku z rozbudową Krakowa, powierzchnia parku została w znacznym stopniu zmniejszona. Spowodowało to zniszczenie zabudowy i kompozycji parku.

tekst i zdjęcie pochodzi z: https://www.geocaching.com/geocache/GC4P844_park-krakowski

Park Mickiewicza w Wieliczce

Park A. Mickiewicza usytuowany jest przy wjeździe do Wieliczki od strony Krakowa, na zachód od centrum miasta. Park jest dostępny od ul. Matejki, Dembowskiego i Parkowej oraz od skrzyżowania ul. Parkowej z ul. Kościuszki.

Park Miejski Adama Mickiewicza został założony w 1835 roku według projektu Garszczyńskiego. Jest to drugi miejski park założony w Polsce w tym okresie. Powierzchnia parku wynosi – około 7,11 ha.

Park graniczy bezpośrednio z budynkami Kopalni Soli, Szybem Św. Kingi. W pobliżu parku znajduje się szlak rowerowy czerwony, biegnący ze wschodu do Kopali Soli i prowadzący dalej do rynku.
Wzdłuż północnej granicy parku przepływa potok Serafa.

Uzdrowisko Matecznego

W roku 1898 Antoni Mateczny, z zawodu architekt, poszukując wody pitnej na swojej nieruchomości natrafił w czasie wiercenia studni na silne źródła wody mineralnej siarczanej. W 1905 roku wybudował na własnej parceli stojący do dzisiaj ogólnodostępny “Zakład Kąpielowy Wody Siarczano-Solankowej”. W czasie okupacji urządzenia zakładu zostały doszczętnie zdewastowane, a pomieszczenia zamieniono na wytwórnię gumy. W 1954 roku reaktywowano działalność zakładu leczniczego i przywrócono dawną funkcję budynku. Obecnie w zabytkowych obiektach, prywatna firma oferuje zabiegi odnowy biologicznej.

==============================================================

Rondo im. Antoniego Matecznego to rondo położone na południowy-zachód od centrum miasta u styku ulic: Konopnickiej, Wadowickiej, Kamieńskiego i Konopnickiej. Lokalizacja ta sprawia, że jest to rondo o największym natężeniu ruchu samochodowego w Krakowie. I kto by pomyślał, że w tym przyjemnym miejscu znajduje się...

...Uzdrowisko Mateczny-Zdrój, założone na początku XX w. przez Antoniego Matecznego właśnie.

Inżynier Mateczny przybył do Krakowa w latach 80. XIX w., kiedy miasto przeżywało boom budowlany. Podczas poszukiwania wody pitnej na swojej posesji niespodziewanie odkrył źródła wody mineralnej. Docenił to odkrycie i w 1905r. założył na tym terenie Zakład Kąpielowy Wody Siarczano-Solankowej, w którym do 1939r. w sezonie letnim kąpieli zażywało corocznie 400 kuracjuszy. Do uzdrowiska można było dojechać omnibusem z Rynku Podgórskiego, a później tramwajem linii nr 6.

W czasie II wojny światowej Niemcy na terenie zakładu uruchomili fabrykę gumy syntetycznej, która funkcjonowała jeszcze do 1953r. W 1952r. Zakład Kąpielowy został przejęty przez Uzdrowisko Swoszowice i wyremontowany. Jednocześnie znacznie okrojono teren uzdrowiska, budując stację benzynową na głównym źródle... To jednak nie poddało się bez walki i nie dawało zablokować aż do 1959r., uparcie wybijając płyty chodnikowe. W celu przywrócenia funkcji uzdrowisku, w 1954r. wywiercono otwór zastępczy. Ponadto część obszaru przeznaczono na budowę nowego skrzyżowania.

W 1956r. Zakład Leczniczy wznowił działalność. W jego ofercie znalazły się kąpiele w wodzie mineralnej, okłady borowinowe, bicze wodne i masaże wirowe. W następnych latach urządzono specjalne stanowiska fizykoterapii i salę gimnastyczną ze specjalnymi urządzeniami do kinezyterapii. W 1969r. uruchomiono rozlwenię wody mineralnej "Krakowianka". Początkowo produkowano jej około 4 milionów butelek 0,33 l, ale po serii artykułów promujących jej lecznicze właściwości produkcja znacznie wzrosła.

W latach 80. XX w. nastąpił dalszy rozwój Zakładu Przyrodoleczniczego Mateczny - zaadaptowano kolejne pomieszczenia, urządzono park, zlikwidowano stację paliw. Po tym, jak spadkobiercy Antoniego Matecznego odzyskali prawo do tych terenów, Zespół Uzdrowisk Krakowskich przeniósł się w całości do Swoszowic. Obecnie działalność w zakresie odnowy biologicznej prowadzi tu prywatna firma.